Prof. Dr. Öner'den Prediyabet Uyarısı: Kan Şekerini Hafife Almayın
Prediyabet Dönemi ve Sessiz İlerleme
Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. R. İlyas Öner, toplumda yaygın olarak kullanılan "Şekerim sınırda, henüz hastalık değil" ifadesinin yanıltıcı bir rahatlık oluşturabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Prediyabetin, kan şekerinin normal değerlerin üzerinde seyretmesine rağmen diyabet tanı sınırının altında kalması durumu olduğunu belirten Öner, bu dönemin vücudun verdiği geri döndürülebilir bir uyarı olarak kabul edilmesi gerektiğini ifade etti.
Belirti Vermeden Yıllarca Sürebiliyor
Prof. Dr. R. İlyas Öner, prediyabet aralığının teknik detaylarını paylaştı. Buna göre; açlık kan şekerinin 100–125 mg/dL olması, son iki üç aylık kan şekeri düzeyini yansıtan HbA1c değerinin yüzde 5,7–6,4 aralığında bulunması veya şeker yükleme testinin ikinci saatindeki kan şekerinin 140–199 mg/dL olması prediyabet olarak tanımlanıyor. Bu dönemde çoğu kişide belirgin bir şikâyet görülmediğine dikkat çeken Öner, kişinin durumunu yıllarca fark etmeyebileceğini belirtti. Belirti bulunmamasına rağmen damarlarda ve karaciğerde değişikliklerin başlamış olabileceği uyarısında bulundu.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri ile Önlem Alınabilir
Prediyabet döneminin önlem almak için önemli bir fırsat sunduğunu vurgulayan Öner, yaşam tarzı değişiklikleriyle diyabete geçişin belirgin biçimde azaltılabildiğini aktardı. Kilo kaybı hedefinin başlangıç ağırlığının yüzde 5–7’si olabileceğini belirten Öner, 80 kilogram ağırlığındaki bir kişi için yaklaşık 4–6 kilogramlık kaybın anlamlı bir hedef olduğunu ifade etti. Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş öneren Öner, bunun haftanın beş günü 30’ar dakikalık yürüyüşlerle sağlanabileceğini kaydetti.
Beslenme ve Sağlıklı Yaşam Önerileri
Şekerli içecekler yerine su tüketilmesini, beyaz un ve hazır gıdaların azaltılmasını öneren Öner; sebze, bakliyat ve tam tahıllarla lif tüketiminin artırılmasının önemine dikkat çekti. Ayrıca uyku düzeni ve sigara kullanımının da gözden kaçırılmaması gerektiğini belirtti. Tek bir normal kan şekeri sonucuna güvenilmemesi gerektiğini ifade eden Öner, açlık kan şekeri ile HbA1c değerlerinin hekim tarafından birlikte değerlendirilmesini önerdi. Prediyabete başka metabolik sorunların da eşlik edebileceğini belirten Öner, tansiyon ve kolesterol takibinin önemini vurguladı.
Hekime Başvurulması Gereken Durumlar
Aşırı susama, sık idrara çıkma, istemsiz kilo kaybı, görmede bulanıklık veya yaraların geç iyileşmesi gibi belirtilere de dikkat çeken Öner, bu şikâyetleri yaşayanların beklemeden hekime başvurması gerektiğini bildirdi.