Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Farkı Dudak Uçuklatıyor

Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Uçurumu

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri içeren raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, üreticinin artan girdi maliyetleriyle mücadelesi ve tüketicinin market raflarında karşılaştığı yüksek fiyatlar arasındaki makasın açıldığı vurgulandı. Ekim ayında üretici ve market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 999,2 ile limonda kaydedildi. Üreticide kilogramı 3 lira 90 kuruş olan limon, market raflarında 42 lira 87 kuruştan satışa sunuldu. Bu oran, limonun markette üretici fiyatının yaklaşık 11 katına ulaştığını gösterdi. Limondaki bu farkı yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık takip etti.

Domates Zam Şampiyonu Oldu

Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat düşüşü gözlemlendi. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 oranıyla domates olarak belirlendi. Domatesi sırasıyla sivri biber, mısırözü yağı, salatalık ve yeşil soğan izledi. Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 16,5 ile limon oldu. Üretici tarafında ise takip edilen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda düşüş yaşanırken, 4 ürünün fiyatında değişim görülmedi. Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yine yüzde 76,1 ile domates olurken, en fazla düşen ürün yüzde 44,3 ile limon olarak kayıtlara geçti.

Üreticide Fiyat Değişim Nedenleri

TZOB raporunda, üretici fiyatlarındaki değişimlerin nedenlerine de yer verildi. Zeytinyağında yeni hasat döneminin başlaması ve yüksek rekolte fiyatları aşağı çekerken, limonda erkenci çeşitlerin hasadının sürmesi arzı artırarak fiyat düşüşüne yol açtı. Patateste ise depolardaki ürün fazlası fiyatları baskıladı. Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabak ürünlerinde tarla üretiminden seraya geçiş süreci fiyatları yukarı yönlü etkiledi. Yeşil fasulyede ise hasat döneminin sonuna yaklaşılması fiyat artışında belirleyici oldu.

Tarımsal Girdi Maliyetlerinde Artış

Üreticinin maliyet yükü ekim ayında da artmaya devam etti. Bir önceki aya göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5 ve kompoze gübre yüzde 2 oranında yükseldi. Yıllık bazda bakıldığında amonyum nitrat gübresindeki artış yüzde 67,7'ye ulaştı. Amonyum sülfat yüzde 56,7, kompoze gübre yüzde 42,3 ve DAP gübresi yüzde 39,7 oranında zamlandı. Hayvancılık sektöründe ise süt yemi bir ayda yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 yükseldi. Son bir yılda süt yemi yüzde 38,9, besi yemi ise yüzde 38,6 oranında artış gösterdi. Mazot fiyatları ise ekim ayında aylık yüzde 3,5, yıllık bazda ise yüzde 73,4 oranında artış kaydetti. Elektrik fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilaçlarındaki yıllık artış ise yüzde 27,7 olarak açıklandı.